còn rất nóng Chuyện nghề báo: Kỹ nghệ tác nghiệp ở vùng đất khắc nghiệt.

Tôi nhập vai thành một người tìm mua gỗ về dựng nhà sàn

Một trong những kênh thông tin mà tôi thường tìm đến, đó là các già làng. Có nhẽ, với vẻ mặt đỏ phừng phừng nên tôi dễ dàng lấy lý do về phòng để ngủ.

Tôi lái xe ra cổng và quay về hướng khác để đánh lạc hướng. Để bảo vệ bản thân, tôi luôn mang theo vài quả ớt tươi, vài củ gừng, củ tỏi để có thể tránh những rủi ro nơi rừng thiêng nước độc.

Sau quá trình điều tra, thu thập bằng chứng bằng những hình ảnh, video, băng ghi âm đầy đủ, tôi đã đến can hệ với Ban quản lý rừng đặc dụng Hữu Liên để kết hợp điều tra và củng cố tài liệu, đồng thời xin trú ngụ. Tác nghiệp trong đêm cùng với Tổ trực chốt chạm rừng đặc dụng Hữu Liên  Làm báo là nguy hiểm, đặc biệt, tác nghiệp ở những nơi nhạy cảm.

Khi đặt chân đến vùng đất mới, việc trước nhất là phải tìm hiểu, suy xét thật cẩn thận để nắm tình hình thực tại. Tôi đã thoát ra khỏi con đường độc đạo một cách ngoạn mục. Tôi biết, thâm nhập vào vùng lõi của rừng đặc dụng Hữu Liên, nơi có nhiều cây quý như nghiến, sến. Muốn tìm đề tài "độc", phải biết cách hầu chuyện già làng.

Với chiếc ba lô mang theo những đồ dùng cần yếu như: Tư trang, áo xống, vài vỉ thuốc và đồ nghề không thể thiếu được là chiếc máy ảnh, máy thu thanh, máy tính, usb 3g.

Sau nhiều chuyến đi, cả thất bại lẫn thành công nhưng nghề báo đã cho tôi nhiều bài học quý mà chẳng nghề nào có được. Hầu như tuốt những mảnh đất tôi qua đều đã có dấu chân của những bậc đồng nghiệp tiền bối. Theo kinh nghiệm dân gian và những bậc lão làng của nghề báo, ăn ớt có thể hóa giải việc bị ngộ độc; nhai tỏi có thể tránh bị thú rừng tấn công; ngậm gừng có thể giúp các mao quản trong thân giãn ra, giúp cho việc hít thở khi ở nơi có độ cao và không khí loãng.

Để tận mắt chứng kiến việc khu rừng đặc dụng bị "xẻ thịt" ra sao, tôi phải nhờ các anh kiểm lâm dẫn vào rừng để ghi nhận thực tế. Nếu địa phương đó bình dị, người dân thân thiện, tôi chỉ việc ưng chuẩn chính quyền và xin phép xuống cơ sở, liên tưởng với các cụ già làng, tìm hiểu thông báo viết bài.

Ngoài ra tôi còn lên mạng, chọn đọc sách về lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán nơi tôi sẽ đặt chân đến. Nhiều người cảm thấy sợ về mảnh đất lạ, còn tôi lại thấy ham mê vì mình sẽ khám phá ra nhiều điều chưa ai tìm đến.

Có đi mới thấy mình còn đi rất ít. Đi được khoảng 1km, tôi mau chóng quay xe và phóng ngược lại con đường để đi về hướng ra quốc lộ 1A. Và như thế, tôi xách ba lô xuất phát. Với sự nhạy bén nghề, tôi biết sẽ có chuyện chẳng lành, một mặt vẫn phải ra cái vẻ uống rượu như chơi biết gì, mặt khác vẫn phải tỉnh táo, cầm chừng để uống không say.

Tối đó, tôi đã nhờ các anh kiểm lâm dẫn ra Tổ cơ động trực chốt rừng Hữu Liên và trực tiếp cùng các đồng chí tác nghiệp để ghi lại những tư liệu sống. Vừa mới bị hạ, khúc gỗ chưa kịp kéo xuống núi là rất khó khăn. Phóng viên không biết cách tự bảo vệ mình, có thể thiệt mạng bất cứ lúc nào.

Nhận thấy đây là cung đường độc đạo xuyên qua rừng đặc dụng Hữu Liên, gỗ lậu tuồn qua hai đầu con đường này để đưa về xuôi. Thế Hoàng. Thiết tưởng, nếu vì một lý do nào đó mà tôi không làm một nhà báo nữa, tôi chỉ ước, sau này vẫn được cầm máy ảnh, xách ba lô đi và viết, đi đến những vùng đất mới.

Đối với mảnh đất đã in dấu ấn của những người đi trước thì việc tìm ra đề tài mới, phát hiện ra những điều chưa ai biết quả là một việc làm rất khó khăn.

Với nguồn thông tin đó, coi như chuyến đi đã thành công. Ngay trong lúc đó, tôi về phòng quét dọn đồ đạc, cất vội vào ba lô, quay sang xin phép các anh cán bộ kiểm lâm rằng có một cuộc hẹn phải đi gấp. Về thăm lại những nơi tôi đã đi, gặp lại những người đã cưu mang tôi và trợ giúp những phận đời kém may mắn mà tôi gặp trong hành trình đi qua những mảnh đất thân yêu.

Để không bị "cháy" đề tài, tôi phải áp dụng tư duy so sánh, liên tưởng, song song đối chiếu với những tìm hiểu trước đó; chịu thương chịu khó xúc tiếp với người dân thì mới phát hiện điểm sáng đề tài trong góc khuất.

Trong một lần thâm nhập viết bài về việc "xẻ thịt" rừng đặc dụng Hữu Liên, xã Hữu Liên, huyện Hữu Lũng, Lạng Sơn, tôi đã phải nặng nhọc để có tư liệu viết bài và bảo đảm an toàn cho chính bản thân mình.

Trong một lần tác nghiệp tại xã Phong Phú, huyện Tân Lạc, Hòa Bình, chỉ một đêm tâm tư với già làng, tôi đã phát hiện được 11 đề tài.